Kerkhof

De Beltrumse begraafplaatsgelegen Achterom 2 te Beltrum.

 

Het in 1852 op de zogenaamde calvarieberg op de Beltrumse begraafplaats geplaatste kruisbeeld wordt binnenkort onderdeel van een gemeentelijk monument. De constructie verkeerde door roest echter in zorgelijke staat, daarom is  het kruisbeeld in 2014 gerestaureerd.

Over ons kerkhof - De Calvarieberg

Op zaterdag 10 mei jl. zegende pastoor De Jong de poort en de Calvarieberg op het kerkhof opnieuw in na een grondige opknapbeurt. Het zijn twee van de vele kenmerkende objecten die het Beltrumse kerkhof rijk zijn. We kennen ze allemaal, maar wat is de achtergrond of betekenis ervan? In de komende uitgaven van de Echo zullen we telkens een van de objecten nader toelichten. Te beginnen met de Calvarieberg.

Het levensgrote kruisbeeld en de vier linden op de Calvarieberg zijn het opvallende middelpunt van ons kerkhof. Toch is dit niet altijd zo geweest. Oorspronkelijk vormde de Calvarieberg het einde van het kerkhof. In de loop der tijd is het door diverse uitbreidingen het middelpunt van de begraafplaats geworden. Calvarieberg, of Golgota, is de naam van de plaats buiten de muren van Jeruzalem waar Jezus van Nazareth volgens de evangeliën is gekruisigd. Volgens de traditionele voorstelling is Golgota een heuvel. Golgota betekent schedelplaats. Een andere naam voor Golgota is 'Caivarië' of 'Calvarieberg', die is afgeleid van Calvaria, de Latijnse naam voor Golgota.

Een Calvarieberg is een verhoging waarop een beeld of beeldengroep is geplaatst die de kruisiging voorstelt en die op veel katholieke begraafplaatsen voorkomt. In Beltrum hebben hier onder andere zeven pastores hun laatste rustplaats. Het oudste graf is dat van pastoor van Oij, de bouwpastoor en eerste pastoor van de Beltrumse parochie.

Onder het kruisbeeld zien we een grote gietijzer plaat met de volgende tekst:

HET IS EENE HEILIGE EN HEILZAME GEDACHTE VOOR DE OVERLEDENE TE

BIDDEN OPDAT ZIJ VAN HUNNE ZONDEN ONTSLAGEN

WORDEN.    MACH. X JJ 46

DIT KRUIS IS GEPLANT TER HERINNERING AAN DE H MISSIE GEHOUDEN IN

1852 DEN 26 JUNI

Uit deze inscriptie, die uniek mag worden genoemd, valt op te maken dat het kruisbeeld en inscriptie dateren uit 1852 en zijn geplaatst ter herinnering aan de toen gehouden Missie. Deze vond plaats een jaar voordat de parochie zelfstandig werd. Een missie zou je kunnen vergelijken met wat we nu een retraite zouden noemen.

Zowel de Calvarieberg als het kruisbeeld met corpus zijn in 2013 volledig gerestaureerd. De vier linden en het kruisbeeld staan inmiddels op de gemeentelijke monumentenlijst.

 

Over ons Kerkhof - De toegangspoort van de begraafplaats

Wie ons kerkhof betreedt, passeert een prachtige gietijzeren toegangspoort. Deze dateert waarschijnlijk uit 1885-1890 gezien de uitvoering in rijk bewerkt smeed- en gietijzer. Een fraai staaltje van ambachtelijk vakmanschap, waarbij karakteristiek vooral de neogotische geïnspireerde krulmotieven en getordeerde spijlen. De draaihekken zijn gevat tussen gietijzeren sierposten in de vorm van kandelaberzuittjes die worden bekroond door pijnappels. De pijnappel vormt het symbool van wijsheid en volmaaktheid.

De volledige beschrijving van de toegangspoort is:

"De toegangspoort bestaat in het midden uit een voor begrafenisstoeten bestemd
dubbel draaihek, geflankeerd door telkens één draaihek dat bedoeld is voor de
dagelijkse toegang. De draaihekken bestaan uit rijk bewerkt smeedijzer.
De sierposten zijn in gietijzer uitgevoerd. Hiervan worden de middelste posten gevormd door ranke kandelaberzuiltjes op veelhoekige sokkels en met een gecanneleerde schacht en een bekronende pijnappel. De op de hoeken gelegen posten zijn minder hoog doorgestoken en opgezet zonder een sokkel. Ook deze posten worden bekroond door een pijnappel. De draaihekken bestaan uit getordeerde spijlen die met elkaar worden verbonden door horizontale en golvende regels. De gebogen regels vormen de bovenzijde van de hekken en zijn gecombineerd met neogotische krulmotieven en spiesvormen. Langs de middelste hekken loopt langs de onderzijde een dubbele regel met decoratieve kruisvormen. Deze hekken zijn in het midden en opzij gecombineerd met forse krulvormen en gedraaide kegelmotieven. Een uit gebakken klinkers bestaande dorpel markeert de onderzijde van de poort."

Uit: Redengevende beschrijving toegangspoort begraafplaats Achterom. in Beltrum, Monumenten Advies Bureau.

De toegangspoort is in 2012 volledig gerestaureerd en op de gemeentelijke monumentenlijst geplaatst

 

Het hekwerk dat ons kerkhof afsluit, is tot monument verklaard

Monument voor ongedoopt gestorven kinderen 

 Monument in dierbare herinnering aan..

 Monument en strooiveld.

Monument ter nagedachtenis aan onze overledenen sedert 1853

Urnenmuur (columbarium)

De Ster voor de ingang van de begraafplaats

Sterren stralen overal!

Als je aan sterren denkt, dan zijn dat de lichtgevende hemellichamen, miljoenen in aantal, waarvan je er duizenden met het blote oog kunt zien als het donder wordt. Ze verschillen in kleur en sterkte van licht, en de sterrenkunde is een wetenschap op zich. Bij een vallende ster mag je zelfs een wens doen. Ook kun je personen bedoelen, die ergens in uitblinken, en dan nomen we ze sterren. Soms geven we iemand het teken van een ster als een onderscheiding om te stralen.

Sterren stralen overal!
Door de geschiedenis heen hebben sterren altijd een grote rol gespeeld met eigen betekenis, We noemen de davidster, de ster van Bethlehem, de morgenster en de rode ster. Bij alle sterren gaat het om de uitstraling en herkenning. De ster wijst ergens naar toe.
Waarom dit verhaal vooraf? U hebt ongetwijfeld de werkzaamheden rondom onze kerk gezien; in de tuinen, bij het parochiecentrum en het hertenkamp. Het gaat om betere bereikbaarheid van de kerkelijke gebouwen en het kerkhof hier in Beltrum. Tevens is het een mooie kans om allerlei verfraaiingen aan te brengen. Daarom komt voor de poort van ons kerkhof een plateau met een veelkleurige ster.
Het geheel is negen bij negen, met daarin de ster van zeven bij zeven meter in een cirkel. De buitenkant rondom de aarde is met basaltsteen en de ster met granieten blokjes. Het ontwerp en de uitvoering is deskundig verzorgd door Willems, sierbestrating in Borculo.
Wat is de betekenis van deze nieuwe ster?
De ster met acht punten wordt omgeven met acht hoeken in zwart; dat is het donker van de nacht. Acht hoeken in rood, acht hoeken in geel en het middelpunt in grijs - groen.
Je mag ze de kleuren noemen van geloof, hoop en liefde.
De uitstraling van deze ster is een teken van dankbaarheid aan al onze dierbaren die op ons kerkhof de laatste rustplaats hebben gevonden. Ze worden voor ons als sterren, die we blijven eren en gedenken. 

H. J. Scholten, em. Pastor. April 2006
Sterren stralen overal!